mücelled
Sen bir şehre girdiğinde sadece binaları değil, o binaları yapanları, orada yaşanmış sevinçleri ve yıkımları görürsün. "Bu nasıl oldu?" sorusu seni hep geriye doğru çeker. 🏛️
Müerrih; Peygamber Efendimiz'in (s.a.v.) siyerinden sahabe ve âlimlerin hayatına, devletlerin kuruluşundan çöküşüne kadar ümmetin yaşadıklarını kaydeden, sebep-sonuç ilişkisiyle yorumlayan tarih âlimidir. Geçmişten ders çıkarmayı bilen zihnin, bu ümmetin hafızasını korurdu.
Sende neler var?
- Olayları sırasıyla, tarihleriyle birlikte düşünürsün.
- Bir şeyin ne zamandan beri böyle olduğunu merak edersin.
- İnsanların hikâyelerini dinlemeyi ve kaydetmeyi seversin.
- Bir yükselişin ve çöküşün sebeplerini arar, ders çıkarırsın.
“Andolsun ki onların kıssalarında akıl sahipleri için bir ibret vardır.”
Bu yolun büyük isimleri
- İbn İshak (ö. 151/768), es-Sîre: İlk kapsamlı siyer; İbn Hişâm'ın rivayetiyle bize ulaştı.
- İbn Sa'd (ö. 230/845), et-Tabakâtü'l-kübrâ: Sahabe ve tâbiînin hayatlarını kuşak kuşak kaydetti.
- Belâzürî (ö. 279/892), Fütûhu'l-büldân: İslam fetihlerinin şehir şehir tarihi.
- İbn Cerîr et-Taberî (ö. 310/923), Târîhu'r-rusül ve'l-mülûk: Rivayetleri senetleriyle aktaran büyük tarih.
- Hatîb el-Bağdâdî (ö. 463/1071), Târîhu Bağdâd: Bir şehrin âlimlerini anlatan dev şehir tarihi.
- İbnü'l-Esîr (ö. 630/1233), el-Kâmil fi't-târîh: Haçlı ve Moğol dönemine ışık tutan kronik.
- İmam Zehebî (ö. 748/1348), Târîhu'l-İslâm, Siyeru a'lâmi'n-nübelâ: Hem muhaddis hem müverrih; âlimlerin hayatlarının hazinesi.
- İbn Kesîr (ö. 774/1373), el-Bidâye ve'n-nihâye: Yaratılıştan kendi asrına uzanan tarih.
- İbn Haldûn (ö. 808/1406), Mukaddime: Tarihi sebepleriyle düşünen, toplum bilimin öncüsü.
Nereden başlayabilirsin?
Bir siyer kitabıyla başlayıp (Mübârekfûrî'nin er-Rahîku'l-mahtûm'u gibi) ardından İbn Haldûn'un Mukaddime'sine geçmek harika bir rota olur.