Giriş: Neden öğrenmeli ve ezberlemeliyiz?

Bir kimseyi tanımanın yolu onun adlarını ve niteliklerini bilmekten geçer. Rabbimizi tanımanın en güzel yolu da O’nun Kur’an’da ve Peygamberimizin (s.a.s.) dilinde bize bildirdiği güzel isimleridir. Bu isimlere Esmâü’l-Hüsnâ, yani “en güzel isimler” denir.

Kur’an’da güzel isimler

وَلِلَّهِ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُوا الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَائِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوا يَعْمَلُونَ

“En güzel isimler Allah'ındır, O'na o isimlerle dua edin, O'nun isimleri konusunda eğriliğe sapanları bırakın. Onlar yaptıklarının cezasını göreceklerdir”

A’râf Sûresi, 180. âyet

قُلِ ادْعُوا اللَّهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمَٰنَ أَيًّا مَّا تَدْعُوا فَلَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَٰلِكَ سَبِيلًا

“De ki: "İster Allah deyin, ister Rahman deyin, hangisini derseniz deyin, en güzel isimler O'nundur." Namaz kılarken sesini yükseltme, gizli de okuma, ikisi ortasında bir yol tut”

İsrâ Sûresi, 110. âyet

هُوَ اللَّهُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ لَهُ الْأَسْمَاءُ الْحُسْنَىٰ يُسَبِّحُ لَهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْحَكِيمُ

“O, vareden, güzel yaratan, yarattıklarına şekil veren, en güzel adlar kendisinin olan Allah'tır. Göklerde ve yerde olanlar O'nu tesbih ederler. O güçlüdür, Hakim'dir”

Haşr Sûresi, 24. âyet

“Kim onları sayarsa…”

إِنَّ لِلَّهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا، مِائَةً إِلَّا وَاحِدًا، مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ

“Allah’ın doksan dokuz, yüzden bir eksik ismi vardır. Kim onları sayarsa (ihsâ ederse) cennete girer.”

Buhârî, De‘avât, 68 [6410]; Müslim, Zikir, 5–6 [2677]

Hadiste geçen ihsâ (saymak) ve başka rivayetlerdeki hıfz (ezberlemek) kelimeleri, isimleri yalnızca dille tekrarlamakla sınırlı değildir. Âlimler bunu, isimleri ezberlemek, anlamlarını kavramak, Allah’ı bu isimlerle tanıyıp O’na bu isimlerle dua etmek ve hayatı bu bilincin gereğine göre yaşamak şeklinde açıklamışlardır.

Allah’ın isimleri doksan dokuzla sınırlı değildir; bu sayı, en bilinen isimlerin bir arada anılmasıdır. Doksan dokuz ismin tek tek sayıldığı rivayet Tirmizî ve İbn Mâce’de yer alır; bu kursta da o sırayı takip ediyoruz. Listenin başındaki “Allah” ismi, diğer bütün isimleri kendinde toplayan ve yalnızca O’na ait olan özel isimdir (lafza-i celâl).

İsimlerin tek tek sayıldığı rivayet

إِنَّ لِلَّهِ تَعَالَى تِسْعَةً وَتِسْعِينَ اسْمًا مَنْ أَحْصَاهَا دَخَلَ الْجَنَّةَ: هُوَ اللَّهُ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيمُ الْمَلِكُ الْقُدُّوسُ السَّلَامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَيْمِنُ الْعَزِيزُ الْجَبَّارُ الْمُتَكَبِّرُ الْخَالِقُ الْبَارِئُ الْمُصَوِّرُ الْغَفَّارُ الْقَهَّارُ الْوَهَّابُ الرَّزَّاقُ الْفَتَّاحُ الْعَلِيمُ الْقَابِضُ الْبَاسِطُ الْخَافِضُ الرَّافِعُ الْمُعِزُّ الْمُذِلُّ السَّمِيعُ الْبَصِيرُ الْحَكَمُ الْعَدْلُ اللَّطِيفُ الْخَبِيرُ الْحَلِيمُ الْعَظِيمُ الْغَفُورُ الشَّكُورُ الْعَلِيُّ الْكَبِيرُ الْحَفِيظُ الْمُقِيتُ الْحَسِيبُ الْجَلِيلُ الْكَرِيمُ الرَّقِيبُ الْمُجِيبُ الْوَاسِعُ الْحَكِيمُ الْوَدُودُ الْمَجِيدُ الْبَاعِثُ الشَّهِيدُ الْحَقُّ الْوَكِيلُ الْقَوِيُّ الْمَتِينُ الْوَلِيُّ الْحَمِيدُ الْمُحْصِي الْمُبْدِئُ الْمُعِيدُ الْمُحْيِي الْمُمِيتُ الْحَيُّ الْقَيُّومُ الْوَاجِدُ الْمَاجِدُ الْوَاحِدُ الصَّمَدُ الْقَادِرُ الْمُقْتَدِرُ الْمُقَدِّمُ الْمُؤَخِّرُ الْأَوَّلُ الْآخِرُ الظَّاهِرُ الْبَاطِنُ الْوَالِي الْمُتَعَالِي الْبَرُّ التَّوَّابُ الْمُنْتَقِمُ الْعَفُوُّ الرَّؤُوفُ مَالِكُ الْمُلْكِ ذُو الْجَلَالِ وَالْإِكْرَامِ الْمُقْسِطُ الْجَامِعُ الْغَنِيُّ الْمُغْنِي الْمَانِعُ الضَّارُّ النَّافِعُ النُّورُ الْهَادِي الْبَدِيعُ الْبَاقِي الْوَارِثُ الرَّشِيدُ الصَّبُورُ

“Allah Teâlâ’nın doksan dokuz ismi vardır; kim onları sayarsa cennete girer. O, kendisinden başka ilah olmayan Allah’tır: er-Rahmân, er-Rahîm, el-Melik, el-Kuddûs, es-Selâm, el-Mü’min, el-Müheymin, el-Azîz, el-Cebbâr, el-Mütekebbir, el-Hâlik, el-Bâri’, el-Musavvir, el-Gaffâr, el-Kahhâr, el-Vehhâb, er-Rezzâk, el-Fettâh, el-Alîm, el-Kâbız, el-Bâsıt, el-Hâfıd, er-Râfi‘, el-Muizz, el-Müzill, es-Semî‘, el-Basîr, el-Hakem, el-Adl, el-Latîf, el-Habîr, el-Halîm, el-Azîm, el-Gafûr, eş-Şekûr, el-Aliyy, el-Kebîr, el-Hafîz, el-Mukît, el-Hasîb, el-Celîl, el-Kerîm, er-Rakîb, el-Mücîb, el-Vâsi‘, el-Hakîm, el-Vedûd, el-Mecîd, el-Bâis, eş-Şehîd, el-Hakk, el-Vekîl, el-Kavî, el-Metîn, el-Velî, el-Hamîd, el-Muhsî, el-Mübdi’, el-Muîd, el-Muhyî, el-Mümît, el-Hayy, el-Kayyûm, el-Vâcid, el-Mâcid, el-Vâhid, es-Samed, el-Kâdir, el-Muktedir, el-Mukaddim, el-Muahhir, el-Evvel, el-Âhir, ez-Zâhir, el-Bâtın, el-Vâlî, el-Müteâlî, el-Berr, et-Tevvâb, el-Müntakım, el-Afüvv, er-Raûf, Mâlikü’l-mülk, Zü’l-celâli ve’l-ikrâm, el-Muksit, el-Câmi‘, el-Ganî, el-Muğnî, el-Mâni‘, ed-Dârr, en-Nâfi‘, en-Nûr, el-Hâdî, el-Bedî‘, el-Bâkî, el-Vâris, er-Reşîd, es-Sabûr.”

Tirmizî, De‘avât, 83 [3507]; ayrıca bk. İbn Mâce, Duâ, 10 [3861]

Bu kursta neler yapacağız?

99 ismi anlamlarıyla okuyacağız. Arapçasını, okunuşunu ve Türkçe anlamını yan yana göreceksin.
Dinleyerek ezberleyeceğiz. İsimleri okunuşuyla dinleyip listeden takip edeceksin; video kendini tekrar eder.
Kartlarla ezberleyeceğiz. Kartın bir yüzünde ismin Türkçesi ve anlamı, öbür yüzünde Arapçası var. Hatırladıklarını “ezberledim” diye işaretle; ezberlemediğin isimler daha sık karşına çıkar.
Testle pekiştireceğiz. Bitmeyen sorularla her ismi en az bir kez doğru bildiğinde bölüm tamamlanır.

İpucu: Her gün beş-on isim yeter. Öğrendiğin isimlerle dua etmeyi dene: “Yâ Rahmân, bana merhamet et”, “Yâ Rezzâk, rızkımı bereketli kıl” gibi. İsimler böylece hem hafızana hem kalbine yerleşir.