mücelled
Bölümler (5 / 7)

Bölüm 5 / 7

Diğer fiiller

Aynı 24 kalıp, bütün düzenli üç harfli fiillerde tekrar eder. Bir fiil seç; her kelimenin yanında فَعَلَ ölçüsündeki vezni var. Dikkat: muzârînin orta harekesi (ve buna bağlı olarak emrin başı) fiilin babına göre değişir, mastar ve bazı isimler de semâîdir.

كَتَبَ (yazdı): Muzârîde orta harf ötreli (yektubu), tıpkı نَصَرَ gibi.

Temel kalıplar

Fiilin kendisi ve ondan türeyen ilk isimler.

  1. 1

    Fiil-i Mâzî

    Yazdı.

    كَتَبَ

    Vezni: فَعَلَ

  2. 2

    Fiil-i Muzârî

    Yazar, yazıyor, yazacak.

    يَكْتُبُ

    Vezni: يَفْعَلُ

  3. 3

    Mastar-ı Gayr-ı Mimî

    Yazmak.

    كَتْبًا

    Genel kalıp (fiile göre değişebilir): فَعْلًا

  4. 4

    İsm-i Fâil

    Yazan.

    كَاتِبٌ

    Vezni: فَاعِلٌ

  5. 5

    İsm-i Mef‘ûl

    Yazılan.

    مَكْتُوبٌ

    Vezni: مَفْعُولٌ

Olumsuzluk kalıpları

Muzârînin başına gelen edatlarla kurulur.

  1. 6

    Fiil-i Muzârî Cahd-i Mutlak

    Yazmadı.

    لَمْ يَكْتُبْ

    Vezni: لَمْ يَفْعَلْ

  2. 7

    Fiil-i Muzârî Cahd-i Müstağrak

    Henüz yazmadı.

    لَمَّا يَكْتُبْ

    Vezni: لَمَّا يَفْعَلْ

  3. 8

    Fiil-i Muzârî Nefy-i Hâl

    Yazmıyor.

    مَا يَكْتُبُ

    Vezni: مَا يَفْعَلُ

  4. 9

    Fiil-i Muzârî Nefy-i İstikbâl

    Yazmayacak.

    لَا يَكْتُبُ

    Vezni: لَا يَفْعَلُ

  5. 10

    Fiil-i Muzârî Te’kîd-i Nefy-i İstikbâl

    Asla yazmayacak.

    لَنْ يَكْتُبَ

    Vezni: لَنْ يَفْعَلَ

Emir ve nehiy

Emretmek ve yasaklamak için.

  1. 11

    Emr-i Gâib

    Yazsın.

    لِيَكْتُبْ

    Vezni: لِيَفْعَلْ

  2. 12

    Nehy-i Gâib

    Yazmasın.

    لَا يَكْتُبْ

    Vezni: لَا يَفْعَلْ

  3. 13

    Emr-i Hâzır

    Yaz.

    اُكْتُبْ

    Vezni: اِفْعَلْ

  4. 14

    Nehy-i Hâzır

    Yazma.

    لَا تَكْتُبْ

    Vezni: لَا تَفْعَلْ

Türemiş isimler

Zaman, yer, alet, sayı, küçültme, aitlik, çokluk, üstünlük.

  1. 15

    İsm-i Zaman / İsm-i Mekân / Masdar-ı Mimî

    Yazma zamanı, yazma mekânı, yazmak.

    مَكْتَبٌ

    Genel kalıp (fiile göre değişebilir): مَفْعَلٌ

  2. 16

    İsm-i Âlet

    Yazma aleti.

    مِكْتَبٌ

    Genel kalıp (fiile göre değişebilir): مِفْعَلٌ

  3. 17

    Masdar Binâ-i Merra

    Bir kere yazmak.

    كَتْبَةً

    Vezni: فَعْلَةً

  4. 18

    Masdar Binâ-i Nevi

    Bir nevi yazmak.

    كِتْبَةً

    Vezni: فِعْلَةً

  5. 19

    İsm-i Tasğîr

    Küçük bir kitap, kitapçık.

    كُتَيِّبٌ

    Genel kalıp (fiile göre değişebilir): فُعَيْلٌ

  6. 20

    İsm-i Mensûb

    Yazmaya mensup, yazılı.

    كَتْبِيٌّ

    Genel kalıp (fiile göre değişebilir): فِعْلِيٌّ

  7. 21

    Mübâlağa-i İsm-i Fâil

    Çok yazan.

    كَتَّابٌ

    Vezni: فَعَّالٌ

  8. 22

    İsm-i Tafdîl

    En çok yazan.

    أَكْتَبُ

    Vezni: أَفْعَلُ

Taaccüb (hayret) kalıpları

Şaşırmayı ve hayranlığı bildirir.

  1. 23

    Fiil-i Taaccüb-i Evvel

    Acaip yazdı.

    مَا أَكْتَبَهُ

    Vezni: مَا أَفْعَلَهُ

  2. 24

    Fiil-i Taaccüb-i Sânî

    Ne acaip yazdı.

    وَأَكْتِبْ بِهِ

    Vezni: وَأَفْعِلْ بِهِ

Önceki